De rol van het darmmicrobioom bij migraine
Veel gezondheidsproblemen worden in verband gebracht met het darmmicrobioom, zelfs als deze problemen zich elders in het lichaam bevinden en er geen directe link met de darm wordt vermoed. Migraine is een goed voorbeeld hiervan. Het feit dat PDS (prikkelbare darm syndroom) 2 tot 4 keer vaker voorkomt bij migrainepatiënten dan bij gezonde controles, is al een eerste aanwijzing dat het darmmicrobioom een rol speelt (1,2).
Een mechanisme dat zowel bij migraine als bij het darmmicrobioom betrokken lijkt te zijn, is het falen van verschillende anatomische barrières, waaronder de darm-bloedbarrière, de bloed-hersenbarrière en de bloed-hersenvochtbarrière. Het microbioom kan al deze barrières beïnvloeden (3,4). Interessant is dat de bloed-hersenbarrière bestaat uit endotheelcellen, en onderzoek bij kinderen heeft aangetoond dat endotheeldisfunctie voorkomt bij migrainepatiënten (5). Aangezien het microbioom ook invloed heeft op de bloed-hersenvochtbarrière, is het relevant dat migraine wordt gekenmerkt door meningeale ontsteking, waarbij ontstekingssignalen zich via het hersenvocht verspreiden (6).
De belangrijkste farmaceutische behandelingen van migraine zijn serotonine-agonisten. Dit is gebaseerd op overtuigend mechanistisch onderzoek sinds de jaren 50, waarin werd aangetoond dat serotonine een cruciale rol speelt bij migraine (7). Serotonine wordt in het lichaam gesynthetiseerd uit het aminozuur tryptofaan, en het is bekend dat het darmmicrobioom het tryptofaanmetabolisme beïnvloedt (8,9). Een verstoorde balans van andere tryptofaanmetabolieten, zoals kynurenine, wordt in verband gebracht met migraine en PDS (9).
Een overgroei van Helicobacter pylori en andere pathogenen wordt eveneens geassocieerd met migraine (8-10). Zowel deze factoren als de eerder genoemde verstoringen kunnen positief worden beïnvloed door probiotica, en een aantal RCT’s hebben aangetoond dat specifieke probiotica effectief kunnen zijn bij de behandeling van migraine (11).
Al deze inzichten laten zien dat het de moeite waard is om het darmmicrobioom in overweging te nemen bij de behandeling van migrainepatiënten. Een eenvoudige manier om snel te achterhalen of een verstoord microbioom een rol kan spelen bij een specifieke patiënt, is het gebruik van de Bristol Stool Chart (BSC) en de vragenlijst over gastro-intestinale klachten. Vaak is het nodig om door te vragen, omdat veel patiënten terughoudend zijn om over hun ontlasting te praten en de link tussen de darm en migraine niet direct zien.
Ben je geïnteresseerd in deze eenvoudige tool? Dan kun je de BSC en vragenlijst gratis ontvangen in het Nederlands, Duits of Engels door te reageren op deze e-mail. Als er gastro-intestinale klachten aanwezig zijn, kan een fecale analyse inzicht geven in welke microbiome functies verstoord zijn (bijvoorbeeld een lekkende darm, pathogenen, ontstekingen, etc.). Op basis hiervan kan een evidence-based gepersonaliseerde microbiomebehandeling worden ingezet om deze verstoringen gericht aan te pakken.
References:
https://doi.org/10.1002/brb3.2291
https://doi.org/10.1155/2022/8690562
https://doi.org/10.1177/1535370217743766
https://doi.org/10.1111/ejn.15878
https://doi.org/10.1111/ped.14946
https://doi.org/10.1186/s10194-021-01353-0
https://doi.org/10.1152/physrev.00034.2015
https://doi.org/10.1186/s10194-020-1078-9
https://doi.org/10.3390/ijms221810134
https://doi.org/10.2147/NDT.S144955
https://doi.org10.1080/1028415X.2020.1764292