Immuunsysteem.
Het microbioom in de darm speelt een belangrijke rol in de educatie en functie van het immuunsysteem en de verworven immuniteit (1,2,3). Zowel antibiotica als probiotica beïnvloeden de effectiviteit van vaccinaties (4,5) en het microbioom en bepaalde probiotica hebben invloed op het verloop van virusinfecties (6,7). Opvallend is dat bij Covid-19 patiënten bijna één op de vijf patiënten last had van diarree, overgeven, of buikpijn (8) en dat het SARS-CoV-2 virus is aangetroffen in ontlasting en in het Nederlands rioolwater (9,10,11). Daarnaast wordt verlies van reukzin genoemd als symptoom van Covid-19 (12). Intrigerend is dat dit in verband wordt gebracht met het doordringen van het virus tot het centrale zenuwstelsel, waar het via het ademhalingscentrum mogelijk ook een rol speelt bij ademhalingsproblemen (13,14). De darm-bloed barrière en bloed-brein barrière worden beïnvloed door dezelfde factoren, en het microbioom speelt hierin een rol (15,16). Hoewel het microbioom op het eerste gezicht niets te maken lijkt te hebben met Covid-19, kan het dus wel degelijk een rol spelen en met name immunogeen werkende bacteriën en darmbarrièrefunctie verdienen daarbij aandacht.
Referenties
- https://doi.org/10.1126/science.1223490
- https://doi.org/10.1038/nm.2505
- https://doi.org/10.1038/ni.3780
- https://doi.org/10.1016/j.cell.2019.08.010
- https://doi.org/10.3390/nu9111175
- https://doi.org/10.3389/fcimb.2016.00041
- https://doi.org/10.3389/fimmu.2016.00633
- https://journals.lww.com/ajg/Documents/COVID_Digestive_Symptoms_AJG_Preproof.pdf
- https://doi.org/10.1016/j.ijid.2020.02.050
- https://doi.org/10.1001/jama.2020.3786
- https://www.rivm.nl/nieuws/nieuwe-coronavirus-aangetroffen-in-rioolwater
- https://www.entuk.org/loss-sense-smell-marker-covid-19-infection
- https://doi.org/10.1021/acschemneuro.0c00122
- https://doi.org/10.1002/jmv.25728
- https://doi.org/10.1016/j.bbrc.2018.11.021
- https://doi.org/10.1152/ajpgi.00048.2015